Dzieci są uodporniane na wiele chorób w ramach kalendarza szczepień. Dorosłych do
szczepienia zwykle mobilizują dopiero egzotyczne wyprawy, lecz trzeba pamiętać, iż
niektóre szczepienia ochronią nas także w Polsce lub podczas śródziemnomorskiego urlopu.
Warto pomyśleć o szczepieniach 2-3 miesiące przed wyjazdem, jako że niektórych z nich nie
można łączyć, a inne wymagają przyjęcia kilku dawek. Oto krótka lista szczepionek jakimi
warto się zainteresować nim ruszysz na wakacje:
Cholera
Choroba bakteryjna, przenoszona drogą pokarmową m. in. przez brudne ręce, zanieczyszczoną
wodę. Występuje w krajach rozwijających się w złych warunkach sanitarno-higienicznych,
oraz tam gdzie brak jest dostępu do czystej wody pitnej. Szczepienie nie wymagane w żadnym
kraju, zalecane jedynie podróżującym szczególnie narażonym na zachorowanie ze względu na
charakter wyjazdu (np. pomoc humanitarna w rejonie ogarniętym epidemią). Nie jest zalecane
jako konieczne szczepienie.
Dur brzuszny
Choroba powszechna w tropikach (zwłaszcza w biednych krajach) przenoszona drogą pokarmową.
Pałeczki duru czekają na swe ofiary w nie przegotowanej wodzie, na brudnych rękach oraz
jedzeniu po którym spacerują muchy. Szczepienie daje odporność na trzy lata i jest zalecane
osobom korzystającym z lokalnej kuchni o niskich standardach higieny w krajach
rozwijających się. Szczepienie to jedna dawka najpóźniej 2 tyg. przed wyjazdem.
Dla dziecka powyżej 2 lat.
Japońskie zapalenie mózgu
Choroba wirusowa przenoszona przez komary. Większość zakażeń przebiega bezobjawowo, w
rzadkich ciężkich postaciach choroby może dojść do trwałego uszkodzenia układu nerwowego.
Szczepienie rzadko zalecane podróżującym do krajów Azji Wschodniej i Pd-Wschodniej.
Wskazaniem do szczepienia są długa podróż po terenach wiejskich i nocowanie w wioskach.
Przed podróżą należy przyjąć 2 dawki szczepienia w odstępie 1-4 tygodni. W Polsce brak
jest zarejestrowanych szczepionek.
Kleszczowe zapalenie mózgu
Niebezpieczna wirusowa choroba przenoszona przez kleszcze, występująca w leśnych rejonach
niektórych części Azji i Europy Środkowej i Wschodniej (także w Polsce). Szczepienie jest
zalecane dzieciom narażonym na kontakt z kleszczami - a zatem też tym, które często chodzą
na spacery do lasu. Dwie dawki podane w odstępne 1-3 miesięcy zabezpieczają na rok. Trzecia
dawka przyjęta po 9-12 miesiącach uodparnia na trzy lata. Szczepienia przypominające podaje
się co trzy lata. Przed wyjazdem należy przyjąć dwie pierwsze dawki.
Dostępna dla dzieci od 1 roku życia.
Polio
Choroba Heinego-Medina (poliomytelis, skrócona nazwa: polio) to zmora krajów Trzeciego
Świata. Można się nią zarazić drogą pokarmową, a jej efektem może być trwałe kalectwo.
W Europie dzięki obowiązkowym szczepieniom dla dzieci obecnie prawie nie występująca.
Koniecznym jest przyjęcie dawki przypominającej przez osoby udające się do Egiptu, Nigru,
Nigerii oraz Indii, Bhutanu, Pakistanu i Afganistanu. Państwa ościenne należy traktować
jako potencjalnie ryzykowne. Jedna dawka podana najpóźniej dwa tygodnie przed wyjazdem
zabezpiecza na 10 lat.
Dzieci są szczepione w ramach kalendarza szczepień od 3-4 mies. życia.
Tężec z błonicą
Zachorowanie na tężec grozi nam na całym świecie (także w Polsce!). Wywołuje go bakteria,
której toskyny działają na układ nerwowy powodując bolesne skurcze mięśni. Do zarażenia
dochodzi podczas kontaktu skaleczeń i obtarć z zanieczyszczoną ziemią . Dzieci są
szczepione przeciwko tężcowi z błonicą w ramach szczepień obowiązkowych. Jeśli od podania
ostatniej dawki upłynęło 8-10 lat trzeba ponownie się zaszczepić. W zależności od wieku
i stanu uodpornienia podaje się jedną lub dwie dawki. W przypadku dwóch dawek szczepienie
zaczyna się na 6 tyg. przed wyjazdem, a trzecią dawkę podaje się po 6-12 miesiącach.
Szczepienie uodparnia na ok. 10 lat
Niemowlęta i małe dzieci są szczepione w ramach kalendarza szczepień.
Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW typu A)
Potocznie nazywana "żółtaczką pokarmową" jest groźną chorobą zakaźną. Można się nią zrazić
także w Polsce jedząc np. brudny owoc. Schemat szczepienia dzieci i dorosłych: jedna dawka
uodparnia na rok, ale jeśli podamy dawkę uzupełniającą po ok. 6-12 miesiącach dziecko
będzie chronione na 20 lat (u dorosłych mówi się o 10-25 latach), a prawdopodobnie nawet
dłużej. W przypadku podróży pierwszą dawkę należy podać najpóźniej 2 tyg. przed wyjazdem.
Szczepić można dzieci powyżej 1 roku życia (Havrix Junior).
Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW typu B)
Przeciwko "żółtaczce wszczepiennej" dzieci są uodporniane w ramach obowiązkowych szczepień,
jeśli jednak mamy dorosłe dziecko, bądź też sami nie wiemy czy jeszcze jesteśmy chronieni,
warto się zaszczepić (jest ono zalecane przed operacjami oraz przed porodem!). Przed
wyjazdem szczepienie jest podawane w cyklu 2 dawki w odstępie miesiąca i trzecia dawka
po 5-6 miesiącach. W sytuacjach szczególnych można skorzystać z cyklu przyspieszonego:
3 dawki (schemat: 0-7-21 dni, szczepienie rozpoczęte 4 tygodnie przed wyjazdem) oraz
4 dawka podana po roku. Pełen cykl daje ochronę na 10-15 lat.
Niemowlęta i małe dzieci są szczepione w ramach kalendarza szczepień (pierwsza dawka
po urodzeniu).
Ważne: Można przyjąć szczepionkę łączną przeciwko WZW A i B (Twinrix), szczepienie jest
trzydawkowe.
Wścieklizna
Niegdyś śmiertelna choroba, dziś w krajach zachodu opanowana dzięki szczepieniom.
Zalecana osobom zawodowo związanymi ze zwierzętami (weterynarze) lub mającymi z nimi
stały kontakt (grotołazi eksplorujący tropikalne jaskinie) - chorobę przenoszą ssaki
m. in. psy, koty a także lisy, wiewiórki, nietoperze. Przyjmuje się trzy dawki przed
wyjazdem (schemat 0-7-28 dni lub 0-7-21 dni), czwarta dawka po roku. Ważne: szczepienie
przed podróżą nie eliminuje konieczności szczepienia po ewentualnym pogryzieniu!
Szczepienie zalecane tylko w szczególnych sytuacjach.
Zakażenia meningokowe
Niezwykle groźna choroba do której zalicza się posocznicę (sepsę), zapalenie opon mózgowych
i mózgu. Bakterie ją wywołujące występują głównie w środkowej części Afryki w tzw. "pasie
meningokowym" (kraje od Etiopii po Senegal). Szczepienie przed wyjazdem do Afryki polega
na podaniu jednej dawki najpóźniej 2 tyg. przed wyjazdem i uodparnia na 3 lata.
Szczepić można dzieci powyżej 2 roku życia.
Uwaga: nie należy mylić tej szczepionki ze szczepionką przeciwko meningokokom oferowaną
w ramach programu szczepień ochronnych w Polsce!
Żółta febra (żółta gorączka)
Choroba ta występuje w środkowej części Afryki i Ameryce Południowej a jej wirusy
są przenoszone przez komary. Szczepienie konieczne podczas podróży - jego brak w
"żółtej książeczce" może być przyczyną odmowy wpuszczenia nas do kraju wolnego od tej
choroby po pobycie w rejonach jej występowania. Szczepienie to 1 dawka podana najpóźniej
10 dni przed wyjazdem, daje ochronę na 10 lat. Szczepienie jest bezpieczne dla dzieci
powyżej 9 mies. Zaleca się nie podróżować z dziećmi do 9 miesięcy w rejony występowania
żółtej febry.
Opracowała: Anna Olej-Kobus - TravelPhoto
Konsultacja: Angieszka Wroczyńska, lekarka w Krajowym Ośrodku Medycyny Tropikalnej w Gdyni
Na podstawie: www.szczepienia.pl
"Podróże i zdrowie" Agnieszka Wroczyńska, Anna Kuna, wyd. Bezdroża
"Z dzieckiem przez świat" M. Szumialis, wyd. Pascal
Miś Maku-Maka zaszczepiony został przez Michałka. Miś przejechał już kilkaset tysięcy kilometrów i jest zdrowy!
(c) Mały Podróżnik - www.malypodroznik.pl - wszelkie prawa zastrzeżone